MAKALE

Super Slow Motion (Ağır Çekim) Dosyası; Görüntünün Temelleri..

By

on

super slow motion camera

Ustalara Saygı; Acaba 1611 de Johannes Kepler “Dioptrice” te icadını tarif ederken, 1806 da willam Hyde Wollatson “Camera Lucida” adıyla patentini alırken hatta 1813 te Fransada Joseph NICAPORE ışığa duyarlı hale getirilmiş levhalarda ilk kalıcı görüntüsünü yakalamayı başardığında veya 1835 de  Fransız Daguerre kimyasal dolu bir kaba  yanlışlıkla ışıklandırılmış levhasını koyduktan bir kaç gün sonra gözleri faltaşı gibi açılmış bir halde asrın icadına bakarken bu kameraların gün gelip neredeyse zamanı durdurabilecek kadar hızlı görüntüler yakalayabileceğini tahmin edebilirler miydi acaba.

Bedeli ağır bir aşk; Bundan yaklaşık beş asır önce başlayıp devam eden bu tutku dolu azimkar çalışmalar sayesinde  göz kamaştırıcı gelişmeler yaşandı, özellikle son yıllarda teknoloji ürünlerine artan ilgi ve talep araştırmalar için gereken fonu rahatlıkla sağlamaya başladı, Gelişen teknoloji ve artan üretimle birlikte birkaç yıl önce  onbinlerce dolara alabileceğiniz cihazları şimdi birkaç bin tl ye satın almanız mümkün. Bundan beş-on yıl önce film setinde yönetmenlerin bodyguard gibi başından ayrılmadıkları set kameralarından tutunda yıllarca para biriktirildikten sonra yarım araba fiyatına alınmış bir DSLR’a kadar durum hep aynı; hızlı teknoloji, artan üretim ve kaçınılmaz fiyat düşüşü. Ancak buradaki handikap lanse edildiğinde başınızı döndüren teknolojinin sahip olabileceğiniz fiyata indiğinde  “Yeni popüler-teknolojinin” gölgesinde kalarak karanlığa gömülmesidir.

Kim karanlıkta, Kim aydınlıkta; Çok fazla ayrıntıya girmeden günümüz kameralarına kısa bir göz attığımızda; ortalama 24 milyon pixel barındıran 35 mm full frame görüntü sensörü, 5+1 kanal ortam sesine duyarlı ses kaydedici mikrofon, özellikle VR lenslerle mükemmel sonuçlar veren steady shot (sarsıntı etkisini önleme) sistemi, 1920 x 1080 full HD çözünürlük, HDMI 4a çıkışlarıyla ekranlara aktarılan mükemmel görüntüler.. artık neredeyse bunların hepsi ortalama bir video kamerada standartlaşmış durumda. Bu  standart video özelliklerini sayarken bir tanesini atladığımız dikkatli okuyucuların gözünden kaçmadığının farkındayız. Elbetteki bahsettiğimiz şey  özellikle son dönemlerde iyiden iyiye popülerlik kazanan FPS  den başka bir şey değil.

FPS Nedir? ; Peki bu  (FPS) rakamı yada oranı nedir ve neyi ifade ediyor. FPS  ingilizce “Frames Per Second” yani türkçesiyle kameranın bir saniyedeki kare çekim hızıdır. Biraz daha açmak gerekirse; genel kabule göre insan gözü saniyede 16 kare görüntüyü birbirinden ayırt edebiliyor, yani bunları akan bir eylem olarak değil birbiri ardına gelen fotoğraflar olarak algılıyor . Ancak bu rakamın üzerindeki hızlara çıkıldığında birbirini takip eden kareleri “ayrı”fotoğraflar olarak değil akış içindeki bir eylem olarak yorumluyor. Bunun sebebi muhtemelen insan beynin 300000 yıllık evrilmiş savunma refleksinin bir sonucu olarak belli bir hızdan sonra (16+1 kare) sabit görüntüdeki nesnelere odaklanmak yerine artık hareket haline gelmiş  aksiyonu yani fiziksel eylemi analiz ederek anlamaya çalışması çabasıdır. Gözle ilgili bahsedilen maksimum görüntü algı sayısı tamamen bu görüntünün hareket olarak algılanmasıyla ilgilidir, yani bir alt eşiktir asla sınırlama değildir.Yine günümüz standart kameralarına baktığımızda bu rakamın 25-60P aralığında tüketiciye sunulduğunu görüyoruz.

Sinema Filmleri Neden 24 FPS tir?:  Tamam insan gözü bir saniyede 16 kare görüntü algılayabiliyorsa, hareketli bir film için saniyede 18 kare  hızın yeterli olması lazım. Hal böyleyken neden sinema filmleri 24 FPS hızda çekiliyor. Bu 35 mm malzemeye vursan %33 fark demek, heleki ham film şeritlerinin  mücevher gibi pahalı olduğu bu yakın geçmişte centlerin hesabını yapan filmcilerin ortada hiçbir sorun yokken neden 17-18 FPS yerine 24 FPS i standartlaştırdıklarını anlamak mümkün gözükmese de hatta ne yaptıklarını bilmeyen müsrifler olarak algılansalar da durum tabiki öğle değil

Standart bir hıza sahip olmadan genellikle 18 fps  ortalama hedefiyle sinema makinistlerinin insiyatifinde  oynatılan sessiz filmlerin bazen 24 fpsin çok üzerine bile çıkıyordu. Bu durum bir yandan projeksiyon cihazların güvenliği için büyük tehlike oluştururken(tutuşmaya yatkın nitrat bazlı yapı) diğer taraftanda sinema ve cihazlarının pazarlanabilmesini riske atıyordu. Ancak sektörün böyle bir riski kabul etmesi mümkün değildi. Sesli filmlerin piyasaya çıkmasıyla birlikte 24 FPS bir standart haline getirildi (aslında kareler arasında görüntü kaymasının önlenmesi için (aşağı  yada yukarı hareket eden görüntü)birer adet siyah kare vardır hatta sonralarında daha net görüntü vermesi için aynı karenin iki kere kullanıldığı bir yöntem uygulanmıştır  ). Bu hız hem ekonomik hemde teknik nedenlerden dolayı seçildi. WarnerBross ve Western Electrics Brossun Los Angeles daki stüdyosunda en optimal özellikli ses kaydı ve oynatımını tespit etmek  için için yaptıkları çalışmalar sonucunda 24 FPS sesli modern filmler için bir standart haline gelmiş oldu. Yani aslında 24 FPS in sebebi görüntü değil SES..

Hertz Nedir; Elektronik görüntüleme cihazları, ekranlarında herhangi bir görüntü oluştururken (boş bile  olsa)bir saniye içerisinde onlarca kez açılıp kapanırlar, işte buna “ekran yenileme hızı” denir ve bu ekran yenileme kapasitesi Hertz cinsinden ifade edilir. Bu rakam ne kadar yüksekse görüntü de o kadar akışkan ve doğal olur. Peki Neden bu ekran yenileme hızı ifade edilirken “Hertz” kelimesi seçilmiştir diye merak edeniniz varsa; Sizi sıkmadan şöyle basitçe anlatalım; Hertz Alternatif Akımla ilgili bir terimdir, Şimdi elektrik üreten bir bobin düşünün bu bobin bir tam dönüş yaptığında yani 360 derecelik bir turu tamamladığında elektromotor kuvveti bir gerilim değeri oluşturur sfırdan başlayarak pozitif en yüksek değeri ve negatif en düşük değeri görecek şekilde hareket eder ve sıfıra geri döner, buna periyot denir. Bu işlemin saniyede kaç kez tekrarlandığı ise Hertz birimi ile ölçülür. İşte ekranlar da herhangi bir görüntü oluştururken bu hertz cinsinden ölçülen akımları kullanırlar.hertz

Peki bu Hertz değeri standart mıdır diye merak ediyorsanız şöyle açıklayalım. Dünya üzerine genellikle iki sistem kullanılır; ilki  Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 50 Hz lik sistem ikincisi ise Amerikanın başı çektiği 60 Hz lik sistem.  Türkiye’de ki elektrik sistemi 50 Hz tabanlı olduğu için Yine Türkiye pazarında satılmak için üretilen elektronik cihazlar düzgün çalışmaları için 50 Hz bandında üretilirler. Aynı durum diğer ülkeler içinde geçerlidir; Yani Dünyadaki tüm ülkeler Ulusal elektrik şebekelerindeki sisteme göre (Hertz değerine göre) üretilmiş elektronik cihazlar kullanırlar. Gelişen teknolojiyle birlikte her iki sistemle de uyumlu çalışabilen cihazlar üretilmeye başlandıysa da sorunsuz bir performans için mevcut hertz değerini odak alan üretim hala önemini korumaktadır. Çünkü elektronik cihazlardaki görüntü oluşumu direkt olarak bu hertz dalgalarıyla meydana getirilir. Nasılmı;

Pal ve NTSC Ne Demektir, PAl ve NTSC in Farkı nedir; Sinemada 24 Fps olan oynatım hızı TV lerde 25 yada 30 FPS tir. Peki bu farklılık nereden kaynaklanıyor; Bunun sebebi TV lerin   tamamen farklı bir görüntüleme teknolojisi kullanmalarından kaynaklanmaktadır. TV lerde temel olarak iki tür görüntüleme teknolojisi kullanılır; ilki alt alta 625 yatay  satırın saniyede 25 kez gösterildiği PAL sistemidir ve 50 Hz bandında çalışır, İkincisi ise 525 yatay satırın saniyede 30 kez gösterildiği NTSC sistemidir  ve 60 Hz bandında çalışır.  Burada iki husus ön plana çıkıyor. İlki  bir taraftan PAL sisteminde tek seferde gösterilen satır sayısı  daha fazla olduğu için durağan görüntülerde NTSC den daha kaliteli görüntüler üretmesi diğer taraftan NTSC ninde FPS sayısı fazla olduğu için hareketli görüntüler söz konusu olduğunda PAL sisteminden daha iyi bir performans üretmesi kaçınılmazdır.Dikkat çeken İkinci husus ise   her iki sistemde de  Hertz bandının saniyedeki gösterim sayısını birebir belirlemesidir Yani PAL sistemi 50 Hz bandta 25 FPS görüntü üretirken NTSC sistemi 60 Hz bandta 30 FPS görüntü üretmektedir. Bu durumda çok az matematik bilgisi olan birisi bile 2 Hertz de 1 kare görüntü oluşturulduğunu fark edecektir. Peki elektronik cihazlardaki bu Hertz değerlerinin görüntüyle ilişkisi tam olarak nedir.

Field” Nedir Hertz le ilişkisi Nasıldır; İster PAL sisteminde isterse NTSC sisteminde olsun her bir  Hertz de ekranda bir ” Yarım Field” oluşturulur ve bir birini takip eden iki “Yarım Field” çıktı olarak bir tam görüntü karesi oluşturur. Karışıklık olmaması için şuan sadece PAL sistemine bir göz atalım; bu sistemde görüntü oluşturmak için  alt alta 625 satırın kullanıldığını hatırlayacaksınız. Süreçte ilk Hertz esnasında ekrandaki tek numaralı satırlar (1,3,5,7,9,11,…623,625) görüntünün aynı kesitlerine göre olan kısımlarını doldururarak ilk “Yarım Field” imizi oluşturur, hemen arkasındangelen ikinci Hertz esnasında ise  bu satırların çift numaralı (2,4,6,8,….622,624) olan kısımları denk gelen görüntü  kesitleriyle doldurularak ikinci “Yarım Field” oluşturulur ve böylece aslında herbiri yarım kare sayılabilecek görüntüler yani “Yarım Field” ler bir birini tamamlayarak tam bir görüntü karesi oluştururlar. Bu durum NTSC sistem için de geçerlidir. Özetleyecek olursan Her iki sistemde “INTERLACED” görüntü oluştururken bu mantıkta çalışırlar.Hertz_2

 

Interlaced ve Prograsive görüntü nedir? Farkları Nelerdir; interlaced görüntü mü? o da nedir? diye soruyorsanız o tam olarak yukarıda açıkladığımız gibi yani; ekrana sırasıyla gelen tek numaralı satırların ve ardından çift numaralı satırların taşıdıkları yarım görüntülerin birleştirilerek tam kare görüntü oluşturulması işlemidir. Sanırım asıl sormanız gereken soru  bu “Prograsive” görüntü de nedir sorusu olmalıdır. Çoğu kişinin herhangi bir film, video yada özel bir görüntünün bilgi bandında rastladığı 720P 1080P yada 1080i gibi ifadeler kısa süreli olarak dikkatlerini çekse de sonrasında aynı şey galiba  diyerek dikkatlerinden kaçırdıkları bir husustur. Bu çözünürlük 720 yada 1080 gibi belirten rakamların hemen sonrasında takip eden harfler aslında görüntünün niteliğine ilişkin  son derece önemli bir bilgi vermektedir. Şuan itibari ile “i” harfi malum, yukarıda açıkladığımız interlaced görüntüyü temsil ediyor. “P” harfi ise o videonun Prograsive diye isimlendirilen apayrı bir görüntüleme tekniği ile oluşturulduğunu ifade eder. Bu teknikte hem PAL hem de NTSC sisteminde görüntü oluşturulurken ekrana bölünmüş satırlar değil tam resim kareleri gelir.  Yani her bir Hertz süresince ekrana gelen görüntü tam bir karedir ve devam eden bir akışla görüntülenir. Özetleyecek olursa 50 Hertzlik PAL sistemde bir saniyede toplam kare yani 25i (interlaced) görüntü oluşturulurken  prograsive teknikle 50P yani 50 tam kare görüntü oluşturulabilir. Her iki teknikte de (1080p yada 1080i) çözünürlük aynı olsada Progras,ve teknikle oluşturulan tam kare sayısı yani FPS sayısı diğerinin (interlaced) iki katı olacağından görüntüler çok daha akışkan ve güzel olur.

 

Geleneksel tvlerde (PAL, SECAM, NTSC sistemli) HD yayın izlenir mi; Peki şimdide şöyle bir soru çıktı ortaya; Madem tvler ençok 625 satırı gösterebiliyor (NTSC de 525) ben 720p HD yada 1080P FullHD görüntüyü nasıl izleyeceğim çünkü altalta 720 pixel 625 satırda nasıl gösterilecek ; Aslında cevap son derece kısa ve basit , izleyemezsiniz… Ama şöyle bir durum söz konusu olabilir mesela Uydu alıcınıza gelen 720P HD yayın uydu alıcınızdan çıkarken SCART aracılığı ile çıkacağı için aslında izleyeceğiniz görüntüde 720p (Buradaki P Pixel i ifade ediyor) çözünürlükten   NTSC de 480 PAL de 576 ya düşeceği için (525 ve 625 demedik çünkü geleneksel tvlerde gösterilen ticari olarak belirtilen rakamlar aslında  bu reel rakamlara tekabül eder) zaten TV ye HD olarak ulaşmayacaktır. Ama inadım inat derseniz ve eğer geleneksel bir tv ye HDMI girişi koymak gibi extrem bir şey becerebilirseniz bile renk derinlik ve frekans sorunlarını bir kenara bırakın sonuçta  kroplanmış bir görüntü izlersiniz . Sonuç olarak diyebilirizki yeni nesil 1080p yada 1080i satırlı HDTV lerle görüntüleme konusunda yeni bir çığır açılmıştır. Günümüzde 1000 Hertz lk TVler pixel upscale yazılımlarının desteğiyle flardaki yerlerini çoktan almıştır bile (50-60 FPS lik videolar kareler arasına görüntü eklenerek muhteşem sonuçlar verirler, öyleki 200 Hz panele sahip bir tv 50 yada 60 fps normal görüntüyü 800 hertz de yayınlayabilir).  Birçok yardımcı yazılım ve gelişen teknolojiyle

Tabiki bu ana hatlarıyla bahsettiğimiz tüm teknolojilerin birçok destek yazılımı cihazı yada uygulaması var, (60p PAL, yada SECAM tekniği gibi gibi ). Ancak bizim buradaki amacımız süper Slow Motion kameraların incelemesine geçmeden bu konunun çok daha iyi anlaşılabilmesi için video çekimi ve gösteriminin temelleri üzerine kısa hatırlatmalar yapmaktır. Yani artık FPS in neden ve nasıl FPS olduğunu anladığımıza göre Süper Slow Motion Klasörümüzdeki kırmızı mühürlü dosyayı açabiliriz.

 

 

DEVAMI..   SUPER SLOW MOTION (AĞIR ÇEKİM) KAMERALAR;

 

 

 

 

 

 

 

 

 

loading...

Recommended for you

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>